2002 yılında Araştırmalar Koordinatörlüğü'nde tasarladığımız, Türkiye Araştırma ve Yükseköğretim Alanı üniversiteler arasında oluşturduğumuz bir güç birliği ağıdır. Temel amacı,

• ülkemizdeki bilim insanı gücünü geliştirmek,
• yapılan bireysel araştırmaları bütünleştirmek,
• üniversitelerimizde araştırma altyapısını güçlendirmek,
• araştırmanın verimliliğini arttırmak ve toplumsal faydaya dönüşümünü sağlamak üzere gerekli yasal düzenlemeleri yönlendirmektir.

Türkiye Araştırma ve Yüksek Öğretim Alanı, üniversiteler, araştırma enstitüleri ve sanayii bir araya getirerek, ulusal hedef ve stratejiler doğrultusunda birbirini tamamlar biçimde ulusal bütünleşmeyi, Türkiye’nin uluslararası programlara aktif olarak katılımı ile uluslararası eklemlenmeyi sağlar.

Türkiye Araştırma ve Yükseköğretim Alanı,  2002 yılında 5 üniversite arasında imzalanan çerçeve protokol ile başlatılmış ve giderek büyüyerek 31 üniversitenin oluşturduğu bir üniversiteler ağına dönüşmüştür. 2004 yılından itibaren,  Kırgızistan, Kazakistan, Özbekistan, Azerbaycan’dan toplam 15 ve KKTC’den 5 üniversite ile çerçeve protokoller imzalanmış ve ortak etkinlikler gerçekleştirilmiştir. Bu ortak etkinlikler Türkiye Araştırma ve Yüksek Öğretim Alanı'nın hedeflerine erişmek üzere, ODTÜ tarafından tasarlanmış ve hayata geçirilmiş 5 adet programı içermektedir.

1. ÖYP: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı
2. YUUP: Yaygınlaştırılmış Ulusal ve Uluslararası Projeler
3. DOSAP: Doktora Sonrası Araştırmacı Programı
4. Akıllı Sınıf: Ortak Eğitim Güçbirliği Merkezleri
5. TB: Toplum ve Bilim

Bunların yanısıra Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nin Türkiye Araştırma ve Yükseköğretim Alanı'nı Kurmak Üzere İmzaladığı Çerçeve Protokoller bulunmaktadır.

ÖYP: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı

ÖYP’de, üniversitelerimizin ihtiyaç duyduğu alanlarda öğretim üyesi yetiştirilmesi amaçlanmaktadır. Halen, ODTÜ’de 600’e yakın araştırma görevlisi Türkiye’nin 31 üniversitesi hesabına doktora yapmaktadırlar. Bunların bir bölümü doktora çalışmalarını tamamlayarak üniversitelerinde göreve başlamışlardır. Yurtdışı ve yurtiçi lisansüstü çalışmaların sentezi ile oluşturulan ÖYP, Devlet Planlama Teşkilatı tarafından 20 Milyon YTL’lik bir bütçe ile desteklenmektedir. ÖYP, ODTÜ Senatosu tarafından kurulan ve Başkanlığımda yönetilen bir komisyon tarafından tasarlanmıştır. Bu komisyonda Prof.Dr. Raci Bademli (Sevgi ve özlemle anıyoruz), Prof.Dr. Nezih Güven, Prof.Dr. Tayfur Öztürk, Prof.Dr. Bahattin Akşit, Prof.Dr. Neşe Yalabık, Prof.Dr. Çiğdem Erçelebi ve Prof.Dr. Melih Ersoy yer almışlardır. 

ÖYP,  Araştırmalar Koordinatörlüğü'nde Enstitü Müdürlerimiz Prof. Dr. Canan Özgen, Prof. Dr. Sencer Ayata, Prof. Dr. Ersan Akyıldız, Prof. Dr. Nazife Baykal ile oluşturduğumuz bir komisyon ile yürütülmektedir. 
ÖYP üniversiteleri:

Öğrencilerin Üniversitelere Dağılımı

ÖYP Öğrencilerinin Enstitü Anabilim Dallarına Dağılımı

Bütçe Kalemlerine Göre Kaynak Kullanımı (1.000 YTL)

Yıllara Göre Gerçekleşen Seyahat Dağılımları (1.000 YTL)

ÖYP kapsamında toplam 1352 seyahat desteklenmiştir. 2006 yılında 55, 2007 yılında ise 109 araştırma görevlisi ÖYP kaynaklarından destekle uzun süreli yurt dışına gönderilmiştir.

DOSAP: Doktora Sonrası Araştırma Programı

Üniversitelerarası bilimsel etkileşimi artırmak amacı ile doktorasını tamamlayan öğretim elemanlarının bir ya da bir buçuk yıllığına ODTÜ’de araştırmalar yapmak üzere görevlendirilmesi ile gerçekleşen bir programdır. DOSAP, genç öğretim üyelerinin ODTÜ’nün altyapısını kullanarak kendi konusunda uzmanlaşmış öğretim üyeleri ile ortak araştırmalar yaparak motivasyonunu ve gelişimini artırmayı amaçlamaktadır. 2004 yılından beri sürdürülen DOSAP Programı'na bugüne kadar 71 öğretim elemanı katılmıştır. Araştırmacılarımızın 54’ü mevcut 30 üniversitemizde görev yapmakta, 17 ‘si ise Doktora Sonrası Araştırma Bursları ile Üniversitemizde çalışmalarını sürdürmektedir. 52 araştırmacımız çalışmalarını başarı ile tamamlamış ve üniversitelerine dönmüştür. Halen 19 araştırmacı üniversitemizin değişik bölümlerinde çalışmalarını sürdürmektedir.

2004-2007 Akademik Yılı DOSAP Araştırmacılarının Yayınları:

DERGİ MAKALELERİ  :
SCI’ da Kayıtlı Dergilerde Yayınlanan Makale Sayısı         : 49
Yurtiçinde Yayınlanan Dergilerde Çıkan Makale sayısı      :   4
KONGRE TEBLİĞLERİ :
Yurtiçi ve Dışı Kongrelerde Sunulan  Tebliğler                 : 56
 -Yurtiçi       (22)
 -Yurtdışı     (34)

DOSAP Araştırmacılarının Üniversiteleri

DOSAP Araştırmacılarının Bölümleri

YUUP: Yaygınlaştırılmış Ulusal ve Uluslararası Projeler

YUUP’ları Türkiye’nin ekonomik gücünü artırmak amacı ile ülke çapında araştırma gücümüzü ve altyapımızı birleştirerek oluşturduğumuz ve kendi ulusal gereksinimlerimiz doğrultusunda uluslararası ortaklıklara girdiğimiz, katma değeri yüksek, ürüne yönelik ileri araştırma projeleri olarak tasarladık.
YUUP’larda en az üç üniversite ve bir sanayi kurumu bir araya geldiler. Projeler birden fazla ulusal ve uluslararası kaynağı finansman aracı olarak kullandılar. Ülkemizin öncelikli alanlarında YUUP’lar üretebilmek için ülke çapında 100 civarında çalıştay gerçekleştirildi. Bu çalıştaylar 35 üniversite, 85 kurum ve 500’den fazla araştırmacıyı bir araya getirdi. Toplam 50.000.000 YTL’lik 21 YUUP projesi üretildi. Projelerden 11 tanesi DPT tarafından desteklendi ve birçoğu tamamlandı. DPT’nin desteklediği YUUP’lar ile geliştirdiğimiz ulusal ağlar sayesinde, öğretim üyelerimiz 6.ÇP ve 7.ÇP projelerinde önemli başarılar elde ettiler.
DPT tarafından desteklenen YUUP’lara 22’si devlet olmak üzere 25 üniversite, kamu kurumları ve özel sektör paydaş olarak katılmışlardır.

OEGBM: Ortak Eğitim Güç Birliği Merkezleri için Akıllı Sınıflar

Akıllı Sınıflar, üniversitelerimiz arasındaki etkileşimi video konferans ve Internet teknolojileri ile artırarak, eğitim ve araştırmada kaliteyi yükseltmeyi amaçlamaktadır. Akıllı Sınıfların hedefi bilgide, zamanda, mekânda sınırı olmayan, ortak araştırma ve eğitim için çalışma ortamı oluşturmaktır. Türkiye’nin ilk akıllı sınıfını ODTÜ Fizik Bölümü'nde kurduk. Daha sonra, Mimarlık Fakültesi, Sürekli Eğitim Merkezi ve Enformatik Enstitüsü'nde de benzeri mekanlar oluşturduk. ODTÜ Akıllı Sınıfları, örnek alınarak diğer üniversitelerde de kurulmuştur. Akıllı Sınıf, öğretim üyelerimiz tarafından diğer yurtiçi ve yurtdışı üniversitelere ders vermek amacı ile yoğun olarak kullanılmaktadır.
Akıllı Sınıflar aracılığı ile Harran, Süleyman Demirel ve Kırgız-Türk-Manas Üniversiteleri'ne öğretim üyelerimiz ders vermektedirler. Akıllı Sınıf'ta Süleyman Demirel Üniversitesi ile ortak bir dizi seminer gerçekleştirilmiştir. Seminerler dışında Akıllı Sınıf, öğretim üyelerimize ve araştırma görevlilerimize tez jürilerinde veya komitelerinde yurtdışından veya içinden katılım için evsahipliği yapmaktadır.

Akıllı sınıflar aracılığıyla verilen bazı seminerler, dersler, yürütülen tez jurileri:

Akıllı Sınıfta verilen derslere örnek olarak Ankara Üniversitesi öğretim üyesi Prof.Dr. M. Lütfü Çakmakçı tarafından verilen “Bilimsel Araştırmanın Temel İlkeleri” başlıklı ders ile üniversitemiz Matematik Bölümü öğretim üyesi Prof.Dr.Murat Yurdakul tarafından verilen “Functional Analysis” başlıklı dersler sayılabilir. Prof.Dr. M. Yaşar Özden’in yürütücülüğünde Emniyet Genel Müdürlüğü personelinin kademe terfisi için yapılan uzaktan eğitim akıllı sınıf aracılığı ile sunulmuştur. Bu yöntemle, her yıl 1000'in üzerinde polis memuruna görev alanlarından ayrılmadan eğitim olanağı sağlanmaktadır.

Toplum ve Bilim Merkezi:

Toplumsal refah ve ekonomik kalkınma, bilimi topluma benimsetmeden sağlanamaz. Bu nedenle bilim ve toplumun yakınlaştırılması için AR-GE bilincinin karar vericiye, üreticiye, sanayiciye ve toplumun diğer kesimlerine aktarılması ve AR-GE’nin fayda üretir bir hale getirilmesi gerekmektedir. Toplum ve Bilim Merkezi bilimsel konularda toplumun, özellikle de gençlerin ilgi ve bilgilerini artırmayı amaçlamaktadır. Bilim ve Teknoloji Müzesi'nde yer alan deney setleri, ODTÜ robotu, Hititçe isim oyunu (http://itl.ceit.metu.edu.tr/tbm/btm/hitit/index.html) gibi etkinlikler gençler ve ilköğretim öğrencilerinin yoğun ilgisini çekmektedir. Bilim ve Teknoloji Müze'mizi ziyaret edemeyenler için daha küçük ölçekli Bilim Parkları'nın çeşitli il ve ilçelerimizde kurulması için Toplum ve Bilim Merkezi Yönetim Kurulu üyelerimiz ve araştırma görevlilerimiz destek vermektedir.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nin Türkiye Araştırma ve Yükseköğretim Alanı'nı Kurmak Üzere İmzaladığı Çerçeve Protokoller

• Ağrı Dağı Üniversitesi
• Ahi Evran Üniversitesi
• Akdeniz Üniversitesi
• Anadolu Üniversitesi
• Atatürk Üniversitesi
• Balıkesir Üniversitesi
• Bitlis Eren Üniversitesi
• Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
• Erciyes Üniversitesi
• Erzincan Üniversitesi
• Fırat Üniversitesi
• Gaziantep Üniversitesi
• Gaziosmanpaşa Üniversitesi
• Giresun Üniversitesi
• Harran Üniversitesi
• İnönü Üniversitesi
• K.Maraş Sütçü Imam Üniversitesi
• Kocaeli Üniversitesi
• Mersin Üniversitesi
• Muğla Üniversitesi
• Mustafa Kemal Üniversitesi
• Ondokuz Mayıs Üniversitesi
• Osmaniye Korkutata Üniversitesi
• Pamukkale Üniversitesi
• Selçuk Üniversitesi
• Süleyman Demirel Üniversitesi
• Trakya Üniversitesi
• Uludağ Üniversitesi
• Yüzüncü Yıl Üniversitesi
• Z.Karaelmas Üniversitesi
• Avrasya Araştırma Alanı
• YÖDAK Protokolü